تاریخ انتشار:۰۳ دی ۱۳۹۶در ۲:۴۴ ب.ظ کد خبر:24244

محمد درویش فعال محیط زیست؛

چرخ را دوباره اختراع نکنیم؛ به خودرومحوری پایان دهیم

آلودگي هواي تهران و چند كلانشهر ديگر در كشور تبديل به مساله بغرنج اجتماعي شده است. بخش مهمي از اين آلودگي نتيجه استفاده بي‌رويه از خودروهاي شخصي، غيراستاندارد بودن وسايل نقليه مثل اتوبوس‌ها و موتوسيكلت‌هاست. براي رفع مشكل ترافيك و به تبع آن كاهش آلودگي ...

آلودگی هوای تهران و چند کلانشهر دیگر در کشور تبدیل به مساله بغرنج اجتماعی شده است. بخش مهمی از این آلودگی نتیجه استفاده بی‌رویه از خودروهای شخصی، غیراستاندارد بودن وسایل نقلیه مثل اتوبوس‌ها و موتوسیکلت‌هاست. برای رفع مشکل ترافیک و به تبع آن کاهش آلودگی هوا چه باید کرد؟ این پرسشی است که کارشناسان، مردم و مسوولان پاسخ‌های متفاوتی برایش دارند. محمد درویش، مدیرکل سابق مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست از کارشناسانی است که عقیده دارند راهی جز تغییر بنیادین در استرات‍ژی اداره شهر وجود ندارد. اینکه باید از خودرو محوری به سمت انسان محوری حرکت کنیم و برای تحقق چنین شهری به فوریت برخی سیاست‌ها در دستور کار مدیریت شهری تهران و دیگر کلانشهرها قرار گیرد. بهانه گفت‌وگو با درویش به سبب حمایت او از طرح «سه‌شنبه‌های بدون‌خودرو» در تهران بود و اینکه چگونه می‌توان این وضع را تغییر داد.

آقای درویش با بالا رفتن شاخص آلودگی هوای تهران در هفته گذشته، دوباره این پرسش قدیمی مطرح شده که برای عبور از این بحران چه باید کرد؟

همان کاری را باید انجام بدهیم که در دنیا انجام داده‌اند. نباید چرخ را دوباره اختراع کنیم. چند شهر در دنیا خوشبختانه در عبور از این بحران تجربه موفقیت‌آمیزی داشته‌اند. «یان گل» آرشیتکت مطرح اهل دانمارک مدلی را طراحی کرد که در دانمارک، اتریش و هلند مورد استفاده قرار گرفته است. برای نمونه شهر آمستردام در کشور هلند اواخر قرن بیستم یکی از پرترافیک‌ترین شهرهای اروپا بود. با تغییر سیاست‌های مدیریت شهری، این شهر امروز عاری از هر نوع ترافیک است و شاخص سلامت شهروندانش در بهترین وضعیت است.

این موفقیت حاصل چه سیاستی بود؛ در شهری مثل تهران باید بر چه محوری استوار باشد؟

آنها از خودرومحوری به سمت انسان‌محوری حرکت کرده‌اند و موفق شده‌اند. ما هم باید از همین سیاست استفاده کنیم و برنامه‌هایی که به خودرومحوری دامن می‌زنند را کنار بگذاریم و با حرکت به سمت زیست‌محوری مبلمان شهری‌مان را تغییر دهیم. ما باید فضای بیشتری برای حرکت آدم‌ها فراهم کنیم و در مقابل بر خودروهای شخصی سخت بگیریم. شهروندانی که از دوچرخه و وسایل حمل و نقل عمومی استفاده می‌کنند یا در شهر پیاده می‌روند باید رفت‌وآمدشان تسهیل شود و به امکانات بیشتری دسترسی داشته باشند. برخی تصور می‌کنند که مثلا با افزایش کیفیت بنزین و خودروها و یا استفاده از خودروهای هیبریدی، مشکل ترافیک و آلودگی هوا به کلی حل می‌شود. این فرض غلط است چون تهران شش برابر معابرش خودرو دارد. خیابان‌های شهر ظرفیت و تحمل این همه خودرو را ندارد. باید به صراحت بگوییم که سیاست شهرداری و سازمان محیط زیست برای فشار به خودروسازها و افزایش کیفیت خودرو و بنزین عملا شکست خورده است. شهرداری فکر می‌کرد با ساخت بزرگراه می‌تواند مشکل را حل کند اما این سیاست نیم قرن است که در دنیا شکست خورده. کاری که ما با ساخت بزرگراه‌هایی مثل نیایش و نواب کردیم یک فاجعه بود. قنات‌های تهران را کور کردیم. پوشش گیاهی را از بین بردیم برای اینکه شریان‌هایی ایجاد کنیم و در نهایت هم مشکلی را حل نکردیم. در صورتی که می‌توانستیم برویم سراغ کارهای دیگر و هزینه ١٨ هزار میلیارد تومانی که صرف ساخت و سازهای بزرگراه‌ها شد را صرف گسترش حمل‌و‌نقل ریلی کنیم.

پیشنهاد شما برای عملی شدن این سیاست‌ها در تهران چیست؟

پیشنهاد من این است که به سرعت دو کار کنیم. اول اینکه بستر شهر را برای آن گروه از شهروندان که می‌خواهند از شهر استفاده نکنند، آماده کنیم. شهرداری باید به سرعت برود به سمت ایمن‌سازی مسیرهای دوچرخه‌سواری. به موازات آن باید ایستگاه‌هایی ایجاد کنیم که دوچرخه‌های برقی در اختیار مردم بگذاریم. باید اتوبوس‌هایی که جک مخصوص حمل دوچرخه شهروندان را داشته باشند را تهیه و تجهیز کنیم.

در شهری مثل بوگوتا پایتخت کلمبیا که یکی از شهرهای آلوده جهان بود کنار گذاشتن سیاست خودرومحوری باعث شد تا مردم هم به این سیاست تن بدهند و شاخص‌های‌شان بسیار بهبود یابد.

برای ترغیب شهروندان با چنین برنامه‌ای چه باید کرد؟

مدیران سیاسی باید پیش‌قدم شوند. از طرف دیگر گروه‌های مرجع مثل هنرمندان و نخبگان سیاسی اجتماعی باید در ایستگاه‌های مترو دیده شوند. خیلی کار سختی نیست که با این مشکلات مواجهه خردمندانه داشته باشیم. به شرط اینکه رییس سازمان محیط‌زیست ما نگوید که ما ماشین می‌خواهیم و کاری نمی‌توان کرد و باید دعا کنیم باد بیاید تا آلودگی کم شود. با این دیدگاه کاری نمی‌توان کرد.

منبع: روزنامه اعتماد



ارسال نظر براي اين مطلب مسدود شده است.

Go to TOP