تاریخ انتشار:۲۴ آذر ۱۳۹۶در ۷:۲۵ ق.ظ کد خبر:23814

چرا بودجه سدسازی، ۵۰‌برابر بودجه حفاظت از رودخانه‌هاست؟! / محمد درویش

۱- یکی از معضلات سدسازی، تعیین تکلیف مردم متضرر از این عملیات سازه‌ای و مهاجرت‌های اجباری است که رقم آن از مهاجرت‌های ناشی از جنگ فزونی گرفته است. در تازه‌ترين مورد، وضعيت هموطنان ما در بالادست سد گتوند تا مردم ساكن در اطراف رودخانه كلرادو در ...

۱- یکی از معضلات سدسازی، تعیین تکلیف مردم متضرر از این عملیات سازه‌ای و مهاجرت‌های اجباری است که رقم آن از مهاجرت‌های ناشی از جنگ فزونی گرفته است.

در تازه‌ترین مورد، وضعیت هموطنان ما در بالادست سد گتوند تا مردم ساکن در اطراف رودخانه کلرادو در ایالات متحده آمریکا قابل مقایسه است! اما آیا واقعا آسمان هرکجا همین رنگ است؟ از کلرادو تا گتوند تفاوتی نیست؟! به باور پروفسور گری وکنر، پژوهشگر برجسته حوزه مدیریت آب ظاهرا تفاوتی نیست!

او می‌گوید: زمانی که فرماندار جان هیکن لوپر از برنامه جامع مدیریت آب کلرادو پرده برمی‌داشت، من نظاره‌گر ادعاها و شعارهای مردم‌فریبانه او و مدیر شورای حفاظت از آب- جیمز اکلاند- بودم! تعهدهای جسورانه‌ای برای نجات رودخانه‌ها، کشاورزی و شهرها به‌دنبال ازدیاد فاجعه بار جمعیت ارائه دادند. اما همان زمان هشدار دادم که این برنامه شدیدا بر زهکشی و سدسازی روی رودخانه تمرکز دارد، درحالی که باید روی حفاظت و احیا متمرکز می‌بود. اکنون ۲سال پس از آن افشاگری، صدق ادعاهایم ثابت شده و عملا برنامه آب کلرادو به برنامه سدسازی در کلرادو تبدیل شده است.

اگر به مقدار خالص پولی که تاکنون برای این منظور خرج شده، با دقت بنگریم، درمی‌یابیم که کمک‌ها و وام‌های دولتی برای ساختن سدها از هزینه حفاظت و احیای رودخانه یک تناسب بی‌قواره ۵٠ به ١ را نشان می‌دهد. درواقع، برخلاف آن شعارهای دلفریب مبنی بر پایان دادن به غلبه تفکر سازه‌ای، عملا بودجه بسیار اندکی به حفاظت، بازیافت، بازچرخانی و «مکانیسم‌های آلترناتیو در انتقال آب» برای مصرف کشاورزی، تعلق گرفته است. درست مثل آنچه اینک در ایران رخ داده و حتی در توزیع بودجه‌های مربوط به ستاد احیای دریاچه ارومیه مشاهده می‌کنیم؛ به‌نحوی که سهم محیط‌زیست از بودجه‌های ستاد احیا فقط ۲ درصد اعلام شده است!

در فورت کالینز، در امتداد رودخانه Cache la Poudre هم مشخص شده که فرماندار هیکن لوپر، برنامه «کاهش ماهی و حیات‌وحش» برای یک پروژه عظیم سدسازی به نام Northern Integrated Supply را بالغ بر ٨۵٠ میلیون دلار تأیید کرده؛ اقدامی که صدای اعتراض فعالان محیط‌زیست در آمریکا را به‌شدت درآورده است.

۲- در حقیقت ظاهرا آقای فرماندار- هیکن لوپر- تا به‌حال هیچ سد مخربی را ندیده که آن را دوست نداشته باشد!
۴سال پیش، زمانی که برنامه آب کلرادو پیشنهاد شد، از جانب بسیاری ناظران فرهیخته به دیده یک تلاش توسط توسعه طلبان ردیف اول برای پیش بردن سیاست ساختن سدهای بیشتر و زهکشی رودخانه‌ها به‌منظور ارتقاب رشد (اقتصادی) نگریسته شد.

۲سال پس از آن، این برداشت به واقعیت پیوسته است. به همین دلیل پروفسور وکنر می‌گوید: دیگر تردیدی نسبت به این برنامه مخرب ندارم و اکنون تنها در راه متوقف کردن آن حرکت می‌کنم. او خطاب به اهالی حوضه آبخیز کلرادو می‌گوید: هر کجای این ایالت که هستید، اگر از برنامه آب کلرادو شنیدید، باز به‌دام این طعمه نیفتید! ما می‌باید پیش از آنکه این برنامه هر رودخانه زیبا در ایالت مان را نابود کند، آن‌را متوقف‌سازیم.

۳ – خواننده عزیز همشهری! چقدر سرنوشت تلخ کلرادو و رودخانه‌های اقماری‌اش، تداعی‌کننده حال و روز ناگوار این زمان کارون، کرخه، دز، زهره و… است. آیا عبرت می‌گیریم و به سمت کاهش وابستگی معیشتی به منابع آب و خاک حرکت خواهیم کرد؟

شاید مرور تجربه‌های تلخ مشابه در دیگر مناطق جهان توسط پژوهشگران مستقل، سبب شود تا کلان نگران توسعه و نمایندگان در صحن بهارستان با قطعیت بیشتری به پایان غلبه تفکر سازه‌ای در مدیریت آب رای دهند؛ مشابه اقدام مثبتی که اخیرا ۴۷ نماینده مجلس شورای اسلامی در اعتراض به تبعات محیط‌زیستی، اجتماعی و اقتصادی طرح انتقال آب ونک سمیرم به رفسنجان بروز داده و به رئیس‌جمهور، وزیر نیرو و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در این خصوص تذکر جدی دادند.به امید دریافت این نکته ساده که راه رشد پایدار، از درک هارمونی بین واقعیت‌های بوم‌شناختی و نیازهای مردم می‌گذرد. آمین.

نویسنده: محمد درویش

منبع: همشهری آنلاین



ارسال نظر براي اين مطلب مسدود شده است.

Go to TOP